ต้นประดู่บ้าน / ประดู่อังสนา

ประดู่บ้านในหน้านี้หมายถึง Pterocarpus indicus Willd. ซึ่ง Kew Plants of the World Online ยอมรับเป็นชื่อวิทยาศาสตร์ปัจจุบัน และระบุว่าชนิดนี้มีถิ่นกระจายตามธรรมชาติรวมถึงประเทศไทย

THBIF ใช้ชื่อ ประดู่บ้าน, ประดู่กิ่งอ่อน และ ประดู่อังสนา กับชนิดนี้ ขณะที่ชื่อ “ประดู่” อย่างเดียวอาจถูกใช้กับพรรณไม้อื่นด้วย จึงควรยืนยัน scientific name ก่อนนำข้อมูลขนาดหรือการดูแลไปใช้

ขนาดต้นและเรือนยอด

THBIF ระบุประดู่บ้านเป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่สูงประมาณ 25 เมตร ส่วน NParks ระบุศักยภาพความสูงได้ถึงประมาณ 40 เมตร และอธิบายเรือนยอดว่าแผ่กว้างคล้ายโดม

ช่วงข้อมูลที่ต่างกันนี้ไม่ใช่ความขัดแย้งที่ต้องเลือกตัวเลขเดียว แต่เป็นเหตุผลให้วางแผนจากกรณีที่ต้นสามารถเติบโตเป็นไม้ใหญ่ได้มาก โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีอาคาร สายไฟ ถนน หรือพื้นแข็งอยู่ใกล้

ต้องเผื่อพื้นที่ระยะยาว ไม่ใช่ดูขนาดในวันปลูก

ก่อนเลือกตำแหน่งควรตรวจอย่างน้อย:

• พื้นที่เหนือศีรษะสำหรับเรือนยอด
• ระยะจากอาคาร ทางเดิน ถนน และสายไฟ
• พื้นที่ดินเปิดรอบต้น
• การเข้าถึงเพื่อตรวจและตัดแต่งเมื่อโตขึ้น
• ผลกระทบของร่มเงาและเรือนยอดต่อพื้นที่ใช้งานโดยรอบ

หน้านี้ไม่ระบุระยะรากจากอาคารเป็นตัวเลขตายตัว เพราะแหล่งอ้างอิงที่ใช้ไม่ได้ให้ค่าที่เหมาะกับทุกสภาพดินและทุกอายุของต้น

แสงและน้ำ

NParks ระบุ Pterocarpus indicus ว่าชอบ Full Sun และต้องการน้ำระดับปานกลาง ข้อมูลนี้ใช้เป็นกรอบเบื้องต้นได้ แต่รอบให้น้ำของต้นปลูกใหม่ควรดูฝน ความชื้นดิน และการระบายน้ำจริง

หากเป็นต้นที่เพิ่งปลูก อ่าน ดูแลต้นไม้หลังปลูกอย่างไร เพื่อใช้หลักการตรวจความชื้นแทนการกำหนดตารางตายตัว

เหมาะกับพื้นที่แบบไหน

จากศักยภาพขนาดระดับ 25–40 เมตร ประดู่บ้านควรถูกพิจารณาเป็น ไม้ต้นขนาดใหญ่สำหรับพื้นที่เปิดที่เผื่อเรือนยอดและการดูแลระยะยาวได้จริง ไม่ควรเลือกลงสวนแคบหรือชิดอาคารจากเพียงขนาดต้นในวันที่ซื้อ

หากเป้าหมายหลักคือร่มเงา ควรเปรียบเทียบกับไม้ใหญ่อื่นจาก คู่มือต้นไม้ใหญ่ให้ร่มเงา ก่อนตัดสินใจ

ถ้าเป็นไม้ล้อมหรือต้นเดิมที่ต้องย้าย

ขนาดใหญ่ไม่ได้หมายความว่าต้นทุกต้นสามารถย้ายปลูกด้วยวิธีเดียวกัน ต้องประเมินสุขภาพต้น ระบบราก ขนาดและสภาพตุ้มดิน เส้นทางขนย้าย และพื้นที่ปลูกใหม่ก่อนวางแผนงาน

อ่านภาพรวมที่ คู่มือย้ายต้นไม้ใหญ่และไม้ล้อม

แหล่งอ้างอิง

• Kew Plants of the World Online — Pterocarpus indicus
• THBIF — Pterocarpus indicus / ประดู่บ้าน
• NParks Flora & Fauna Web — Pterocarpus indicus

ข้อมูลพรรณไม้และการดูแล

ลักษณะเด่น

• เรือนยอดแผ่กว้าง
• ดอกสีเหลือง
• เป็นไม้ต้นขนาดใหญ่ที่พบในประเทศไทย

พื้นที่ที่เหมาะสม

• พื้นที่เปิดขนาดใหญ่
• พื้นที่ที่เผื่อเรือนยอดและความสูงระยะยาวได้
• พื้นที่ที่สามารถเข้าดูแลต้นใหญ่ได้